Vijftig jaar KLM Cityhopper

Vliegen met KLM Cityhopper is leuk. In Europa loop je bijna altijd via een aviobrug naar het toestel, maar bij KLC kun je nog echt oog in oog met het toestel. Je loopt de vliegtuigtrap op en bovenaan staat de stewardess klaar om je welkom te heten. In 1966 begonnen als NLM en sinds 1991 KLM Cityhopper. Het dochtertje van KLM werd in vijftig jaar een onderneming die jaarlijks 7 miljoen passagiers vervoert.

Twee keer eerder tuigde KLM een binnenlands netwerk op. Voor de Tweede Wereldoorlog en er vlak na. Dit bleek echter niet rendabel te zijn. Toen na een tariefsverlaging van maar liefst vijftig procent het aantal passagiers weliswaar flink steeg, maar er nóg geen winst werd gemaakt, werd de stekker uit dit netwerkje getrokken.

Gewaagde stap

In de jaren zestig keerde het tij echter weer. De industrialisatie van de noordelijke en zuidelijke provincies van Nederland en daarnaast de bevolkingstoename maakten snellere verbindingen met het westen van het land en Schiphol aantrekkelijker. Na een periode van proefvluchten om de vraag te onderzoeken, waagde KLM de stap en richtte ze in 1966 de Nederlandse Luchtvaart Maatschappij op, kortweg NLM. In eerste instantie werden er twee lijnen opgericht: de Noordelijke die via Enschede naar Groningen voerde en de Zuidelijke naar Maastricht via Rotterdam en Eindhoven. De vloot bestond uit twee van de Koninklijke Luchtmacht gehuurde Fokker F27 Friendships, die eerst van militair naar civiel toestel waren omgebouwd. Aantal personeelsleden: 22; 21 mannen en 1 vrouw (de secretaresse van de directeur).

NLM Luchthaven EeldeEerste vlucht vanaf de vliegbasis Eelde.

De eerste vluchten werden op 29 augustus 1966 vanaf de vliegbasis Eelde (Groningen) en Beek (Maastricht) naar Schiphol uitgevoerd. De directie sprak in jaarverslag 1966-1967 over een ’bevredigend’ resultaat met een gemiddelde bezettingsgraad van 46 procent op de Noordelijke lijn en 35 procent op de Zuidelijke in het eerste halfjaar. Natuurlijk werden de lijnen geopend om het zakenleven tegemoet te komen in hun behoefte aan snelle verbindingen. Maar er was ook een andere doelgroep: de jeugd. KLM wilde met de NLM het jongeren mogelijk te maken om kennis te maken met de luchtvaart. In de jaren erna bleek dat ook te kloppen, maar daarnaast beleefden vele ouderen in Nederland hun luchtdoop met de NLM, want naast de lijnvluchten werden er ook veel rondvluchten verzorgd.

Nieuwe uniformen 1973

Voor- en tegenspoed

De jaren na de oprichting verbeterden de resultaten van de NLM langzaam maar zeker. De vloot was inmiddels uitgebreid naar vier Fokker F27’s, waardoor het netwerk kon worden uitgebreid met buitenlandse bestemmingen als Hamburg vanuit Eindhoven en Bremen vanuit Groningen. In 1976 bestond de NLM tien jaar en dat was het moment waarop aan de naam ‘Cityhopper’ werd toegevoegd, marketingtechnisch gezien was voor deze toevoeging gekozen om ook in het buitenland als merk duidelijk herkenbaar te zijn en zich te kunnen onderscheiden.

Vloot NLM 1968De NLM vloot in 1972.

Een zwarte dag in het bestaan van NLM Cityhopper was 6 oktober 1981 toen bij Moerdijk een Fokker F-28 Fellowship tijdens een zware onweersbui verongelukte. Hierbij kwamen alle inzittenden om het leven en een brandweerman op de grond die het ongeluk zag gebeuren en aan een hartaanval bezweek. De weersomstandigheden waarin het toestel terechtkwam waren zo extreem dat het toestel aan krachten werd blootgesteld waar het technisch nooit op gebouwd was. Hierdoor brak een vleugel van het toestel af waarna het neerstortte.

Route naar volwassenheid

Het netwerk van NLM Cityhopper had zich in de jaren zeventig en tachtig inmiddels uitgebreid, vanuit de regionale Nederlandse luchthavens werden vluchten naar diverse Europese bestemmingen uitgevoerd. En ook vanuit Schiphol vloog NLM Cityhopper Europese bestemmingen aan en werd langzaam maar zeker een zogeheten ‘feeder’ voor overstappers op Schiphol. In 1988 had KLM de regionale airline Netherlines overgenomen waarna NLM en Netherlines onder één management kwamen te vallen. Uiteindelijk werden beide KLM-dochters samengevoegd en ging deze nieuwe dochter vanaf 1991 door onder de naam KLM Cityhopper BV. In 1988 nam KLM een belang in Air UK, 14,9%, de derde luchtvaartmaatschappij van het Verenigd Koninkrijk. Doel was wederom een verbeterde aan- en afvoer op Schiphol te bevorderen en een groter stempel te drukken op het intra-Europese luchtvervoer.

Cityhopper promotieteamHet KLC promotieteam in 1991.

1 Miljoen passagiers

In het boekjaar ’91-‘92 waarin NLM Cityhopper KLM Cityhopper ging heten, bestond het netwerk uit 36 bestemmingen en werden er ruim 1 miljoen passagiers vervoerd. De Fokker F-27’s hadden hun levenscyclus bij KLC inmiddels voltooid en werden vervangen door de Fokker F50. Van de laatste F-27, het toesteltype waarmee alles begon in 1966 werd in 1992 afscheid genomen. In de jaren erna werd de capaciteit verder uitgebreid met als grote klapper de komst van de Fokker 70 waarvan maar liefst 10 stuks werden aangeschaft ter vervanging van vier F28’s.

Eerste Fokker 70De eerste Fokker 70 in 1996.

KLC had op dat moment drie typen Fokker-toestellen in gebruik: de F50, F70 en F100. Daarmee werd ze de airline met de grootste Fokkervloot wereldwijd. Het belang in Air UK werd langzaam maar zeker uitgebreid en uit kostenoverwegingen werden de verkooporganisaties van Air UK in het Verenigd Koninkrijk en Italië met die van KLM samengevoegd. Al eerder waren marketing, verkoop en netwerkplanning van KLC onder de vleugels van KLM komen te vallen, maar verder functioneerde het bedrijf als zelfstandige dochter binnen de KLM Groep. In 1998 nam KLC Air UK over en ontstond een KLC UK en werkte Engelstalig cabine- en cockpitpersoneel samen het Nederlandse in een toestel. Dat is tot op de dag van vandaag nog steeds het geval.

Vloot 2003

Vlootvernieuwing

De groei pakte goed uit voor KLC en in 2006 bestond de vloot uit 55 Fokkertoestellen, waarvan 20 Fokker 100’s, 21 Fokker 70’s en 14 Fokker 50’s. Het aantal Europese bestemmingen was toegenomen tot ruim 45 bestemmingen en per jaar werden op dat moment 5 miljoen passagiers vervoerd. Toen was al bekend dat de Fokkers zouden worden vervangen.

De noodzaak tot capaciteitsgroei, maar ook de levensduur van de toestellen zouden binnen vier jaar tot het begin van een grote vlootvernieuwing leiden die zijn voltooiing nadert. De keuze viel op de Braziliaanse vliegtuigbouwer Embraer. KLC kiest voor de E190, een toestel met 100 stoelen. Het brandstofverbruik van deze slanke tweemotorige toestellen was duidelijk lager dan die van de Fokkers en de toestellen waren net zo groot als de Fokker 100. Inmiddels hebben alle Fokker 100’s de vloot verlaten, maar geen nood. Wie dit type wil bewonderen in KLC-livery kan dat op twee plaatsen: het Aviodrome in Lelystad en het Panoramaterras op Schiphol. Beide toestellen zijn door KLC geschonken.

Laatste vlucht Fokker 50Laatste vlucht van de Fokker 50 in 2010.

In november 2008 arriveerde de eerste Embraer. De E190 blijkt een dusdanig succes dat kort na de aankomst van de eerste drie al snel nog 7 stuks worden bijbesteld. Er werd besloten om nog een ander type Embraer in te zetten: de E175. Dit toestel is iets kleiner dan de 190 en wordt ingezet op bestemmingen met een wat lagere vraag. KLC koos hierbij voor de nieuw ontwikkelde, nog wat zuiniger variant: de E175+. Inmiddels heeft KLC er drie, zodat de vloot uit in totaal 33 Embraers bestaat. Intussen wordt het aantal Fokker 70’s afgebouwd en valt in oktober 2017 het doek definitief voor de Fokkers.

E190 nieuwe liveryDe E190 nieuwe livery in 2014.

Een volwassen bedrijf

In de eerste instantie waren de medewerkers gedetacheerd vanuit KLM, maar later werden dat ‘echte’ NLM’ers. In 1976 kreeg het bedrijf ook een eigen stewardessenkorps, een term die de lading eigenlijk niet helemaal dekte, omdat de functie een combinatie was van ‘contact-employee’ op de grond en stewardess in de lucht. Degene die je incheckte, zag je dus later terug in het toestel. In een halve eeuw groeide de NLM van klein maatschappijtje met maar 22 man personeel en twee gehuurde vliegtuigen uit tot een volwassen bedrijf dat tegenwoordig met 58 bestemmingen meer dan de helft van alle Europese vluchten in het KLM-netwerk voor haar rekening neemt. Jaarlijks stappen er nu 7,3 miljoen passagiers in de KLC-toestellen. De kleine meid werd in 50 jaar een volwassen vrouw.

KLC Stewardess

Geplaatst door:   Frido Ogier  | 
Deelnemen aan het gesprek Opmerkingen weergeven

B.J.Huttinga

Goed artikel

Jan Reijnders

Jammer dat er geen lijndiensten meer zijn binnen Nederland. Het was maar wat gemakkelijk: inchecken voor een KL vlucht ergens in de wereld op Airport Eindhoven. Je vloog rechtstreeks naar Schiphol en vandaar door naar een andere bestemming. Geen wachtrijen op Schiphol, geen stress onderweg op de snelwegen als er weer eens file stond, geen stress met de spoorwegen waar je met je koffers maar net de tijd kreeg om in te stappen en daarna het zicht op je bagage kwijt bent omdat die niet in het compartiment kon blijven wegens plaatsgebrek en dan heb ik het nog niet over die dubbeldekkers, waar je met je koffers ook nog eens trapje op-trapje af moet sjouwen. Nee, comfortabel is anders. Het is een beetje opgelost met die touringcars, maar dan nog is het onderweg stressen. Geef mij maar weer die binnenlandse vluchten terug.

Anneke Aalders

Leuk om te lezen. Ik ben één van die “echte” NLMers van het eerste uur. Eerst was het nog een combi functie; Martinair grondstewardess-NLM stewardess en vanaf 1 november 1976 alleen NLM stewardess.
In 1979 mochten we door naar de KLM en waar ik nog steeds met veel plezier werkzaam ben. Inmiddels 40 jaar.

Frido Ogier

Hallo Anneke,

Leuk om uit de eigen gelederen ook wat te horen! Jij mag bogen op een flink aantal dienstjaren. Herkende je wat ik in mijn blog heb gezet een beetje? Het is best een uitdaging geweest om vijftig jaar NLM en KLC in een blog te vertalen, maar het is aardig gelukt.

Hartelijke groet,

Frido

Jan Uiterwijk

Leuk artikel over onze nationale trots. Mijn dochter, kleindochter van een KLMer,
begint 6 februari als stewardess bij KLC na 3 seizoenen Transavia.
Heel leuk dat ze nog een stukje van het Fokkertijdperk mee mag maken.

Nog vele veilige jaren toegewenst,

Jan en (in memoriam Tijmen)

Frido Ogier

Beste Jan,

Wat leuk om te horen. En dank voor je bericht en compliment. Wens je dochter veel succes en plezier bij KLC van mij!

hartelijke groet,

Frido

margreet uiterwijk

ben het helemaal eens met jan, zijn dochter ,ons nichtje, we zijn trots op haar! margreet.

Ronald Dijkstra

De foto van de Friendships met als ondertitel “De NLM vloot in 1968.” heeft niet de juiste datering.
De PH-KFC, PH-KFD en PH-KFE zijn pas in 1972 in dienst gekomen van de NLM.
Op de achtergrond de enige Friendship (PH-SAD) die in KLM kleuren heeft gevlogen.
Het “nieuwe” kleurenschema van de PH-KFC en PH-KFD geeft al aan dat de datum niet voor november 1971 kan liggen, toen als eerste de DC-9 “Oslo” in dit blauwe dak kleurenschema verscheen.

Frido Ogier

Dankjewel Ronald voor deze opmerking. We passen het even aan.

Groeten,
Frido

Ruud Mourik

Geachte lezer,

Een aantal jaren geleden heb ik gecomponeerd de City Hopper March voor orkest.
Als instructeur toen bij de KLM harmonie hebben we de mars nog wel een uitgevoerd.
Mij lijkt het leuk om een opnamen, afgelopen woensdag gemaakt door een Grieks orkest, die op jullie site ergens te kunnen zetten.
De mars in in de handel dus kan een ieder hem uitvoeren.
Ik denk dat veel mensen van jullie bedrijf van het bestaan niet afweten.
Hij is te horen en te zien op youtube City Hopper March by Ruud Mourik en let op de datum 21 – 06 -2017. er staan nog een ander op maar die is niet zo mooi.
Graag hoor ik van jullie.
Vriendelijke groeten Ruud Mourik

Frido Ogier

Dag Ruud,

Dank voor je bericht. En wat leuk dat er ook een City Hopper March is. Dat zullen veel mensen niet weten. Ik heb je bericht ook aan KLC doorgestuurd, want dat vinden ze ongetwijfeld interessant. Door jouw duidelijke verwijzing, zal iedereen op basis van dit bericht naar de vindplaats kunnen gaan, dus eigenlijk staat het linkje er al op :-)

Hartelijke groet,

Frido

Ruud Mourik

Beste Frido

Hartelijk dank.
Er is inmiddels weer een nieuwe opnamen verschenen op YouTube door een Grieks orkest.

Hartelijke groet
Ruud Mourik

Mieke Hesselink

beste Frido, weet jij hoeveel UK er momenteel nog werkt voor KLC? dank en gr. Mieke

StanleyItavy

Hello. And Bye.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Loading